शाळेतली क्रश आठवताहेत?... त्याला कुठलंच लॉजिक नव्हतं आणि सारासार विचार तर नाहीच नाही... शाळेत प्रत्येकाला कधीना कधी, कुणाच्या न कुणाच्या नावाने चिडवले असेलच याबाबत मी ठाम आहे... आणि ह्या शाळेतल्या जोड्या जमण्यात, तुमच्या पेक्षा तुमच्या वर्ग मित्रांचा त्यात सिंहाचा वाटा असतो! मुली याबाबतीत कुठल्या अंगाने विचार करत असतील ते नाही मी सांगू शकत, पण मुलांची लॉजिक याबाबतीत भलतीच असायची!... आज मागे वळून पाहताना त्या जोड्या आठवून हसायला येते... किती सहज match making करायची पोरं शाळेत!...
शाळेत हमखास ठरलेली जोडी असायची ती सारख्या आडनावाचा मुलगा आणि मुलगी यांची!... अरे आडनाव सारखे मग भाऊ-बहीण असतील... "चूप रे भावा-भयनीच्या, ....बाप कुठाय सारखा त्यांचा?... लवरच आहेत ते!"... त्यावेळी "भावा-भयनीच्याss" हा शब्द एखाद्या इरसाल शिवी सारखा उच्चारला जायचा! आमचा 'शेलार' याच कॅटॅगरितला... अशा जोड्यांसाठी काही अपवाद होती... ती सारख्या आडनावाची असली की अगदी पूर्वीची ओळख असल्या सारखी न लाजता, न घाबरता संवाद करायची... मग जिच्या किंवा ज्याच्या नावाने चिडवल्यावर तुम्ही चिडत नाहीत ती जोडी कसली!... अशांना मग पोरं रक्षाबंधनाला पिडायची!... म्हणजे आतून कळ छातीत यायची पण नाईलाजाने पट्टी हातावर बांधून घ्यायची!... आडनावासोबतच जर त्यांच्या वडिलांचे नावही सारखे असले की ती अगदी नर्सरी पासूनचीच भावंड आहेत म्हणून समजावे!
मुलांची पुढची जोडी म्हणजे, मुलीच्या बापाचं नाव आणि मुलाचं नाव सारखं असलेली जोडी... म्हणजे मुलाचं नाव 'सोपान पाटील' असेल आणि मुलीचं नाव 'विद्या सोपान शेळके' असले तर, पोरं सोपान लाच विचारत यायची, "विद्याsss, सोपान पाटील कुठे गेली रे? आज दिसली नाही वर्गात!"... तो "विद्या" आणि "सोपान पाटील" मधला pause अगदी मजेशीर असायचा आणि पाठीमागून सगळी पोरं खी खी खिदळायची! 😂😂😂
आम्ही म १ च्या वर्गात असल्यामुळे, अभ्यासवरूनही आमच्या जोड्या ठरत... म्हणजे घटक चाचणीला एक मुलगा वर्गात सातवा आला आणि एक मुलगी आठवी... सहामाही परीक्षेत ही दोघांचा तोच क्रम... मग पोरांनी सात-आठ ची थेट लग्न-गाठच बांधून टाकली. परीक्षेत सारखे गुण मिळवणाऱ्यांच्या तर हमखास जोड्या लागत. आमच्या वर्गात पहिल्या पाचात एकही मुलगी नसायची, एक बिचारी खूप मेहनत करून वर्गात सहावी यायची... पोरांनी त्या पाचही मुलांना पांडव घोषित केले आणि त्या सहाव्या येणाऱ्या मुलीला चक्क 'पांचाली'! ☺
आडनावांच्याही चित्र-विचित्र जोड्या पोरं लावायची, जसे 'जोत्स्ना कदम' आणि 'सुदेश धावडे'... म्हणजे ती दाहीने कदम - बाये कदम आणि हा सुसाट धावत!... आडनावांच्या जोड्यातून शिक्षक ही सुटले नाहीत, जसे खोबरे टीचर आणि खरवंटीकर सर. पोरं "वाळूचे कण रगडता तेल ही गळे" ह्या म्हणीचं विडंबन "खोबऱ्या ची वाटी 'किस'ता करवंटी ही मिळे" असे करायचे.
कधी कधी प्रेमाचा त्रिकोण ही तयार होत असे, मला आठवते शाळेत एका वर्षी गणिताला त्रिकोणाची प्रमेये होती आणि त्या वर्षी मी, माझा मित्र आणि वर्गातली एक मुलगी... आम्ही तिघेच एका शिकवणीला जायचो... पोरांनी आम्हा तिघांचे "को-बा-को" या नावाने बारसे घातले!
या खेरीज इतरही अनेक जोड्या होत्या जशा, सेम नंबरच्या बस ने प्रवास करणाऱ्या जोड्या, एकाच सेक्टर मधे राहणाऱ्या जोड्या, सेम ब्रँडची सायकल घेऊन येणाऱ्या जोड्या, योगायोगाने एकाच दिवशी शाळेत गैरहजर राहणाऱ्या जोड्या, समांतर रेषेत बसून line मारणाऱ्या जोड्या, ढापण जोड्या, कुरळे केस असलेल्या जोड्या, एकाच कलेची आवड असलेल्या जोड्या, वर्गात एखाद्या मुलीचे एखाद्या मुलाशी भांडण झाले तरी पोरं त्यांच्या जोड्या लावत! इतकंच कशाला, लंगडीत एका मुलाला एक मुलगी नेहमी आउट करायची म्हणून पोरांनी संशय घेऊन त्यांची जोडी घोषित करून टाकली!
अशावेळी खरी जोडपी शाळेच्या बाहेर गुपचूप भेटायची. माझ्या सारखी भित्री पोरं, मुलींचा फक्त बस स्टॉप पर्यंत पाठलाग करायची, तिला चोरून बघायची आणि तिची बस गेली की रस्त्यावरचं एखादं डबडं उडवत घरापर्यंत आणायची. हे डबडं घरापर्यंत उडवत नेलं तर ती आपल्यालाच मिळणार अशी स्वतःच स्वतःशी स्वप्नाळू पैज लावायची! 😊
आज इतकी वर्षं झाली शाळा संपून पण त्या जोड्या आणि त्यांच्या आठवणी आजही तितक्याच ताज्या आहेत. लग्नासाठी काही मुलींचे प्रोफाइल्स आले होते, आई सांगत होती "अमकी उंचीला थोडी बुटकी आहे, तमकीची पत्रिकाच नाही जुळत. ही चांगली आहे पण आत्याबाई म्हणत होत्या त्यांच्या आख्या घराण्याला शुगर आहे, पुढे जाऊन मुलीलाही होईल कदाचित"... पण माझे आईकडे लक्षच नव्हते, मला डोळ्यांसमोर दिसत होता कालचा निरागस भूतकाळ आणि आजचा डोळस वास्तव... "लंगडीत मुलांचा अर्धा संघ गारद करणारी परवा तिच्या तीन मुलांसोबत मॉल मधे भेटली, म्हणाली स्वतः साठी वेळच नाही. ज्या मुलीला शाळेत ३-४ मुलांवरून चिडवायचो तिचे अद्यापि लग्नच झालेले नाही. जिचा बस स्टॉप पर्यंत पाठलाग केला ती आज नवऱ्याकडे चारचाकी असूनही खुश नाही"...
आजच्या स्वार्थी मॅट्रिमोनी जोडयांपेक्षा, माझ्या शाळेतल्या निस्वार्थी जोड्या बऱ्या होत्या... निदान आठवल्या की चेहऱ्यावर हसू तरी आणतात...
~ अरुण भऊड
