Wednesday, March 22, 2023

गुढीपाडवा

मराठी शाळेत गुढीपाडव्याला पोरं ,

दरवर्षी म्हणायची... 

'पाडवा बोल पाडवा'... "पाडवा",

'जा नाल्यात जाऊन हो आडवा'


नवीन वर्षाच्या दिवशी,

कसलं अभद्र बोलतोस गाढवा?... 

मास्तरांच्या छडीने,

आधी याला कुणीतरी बडवा!


शाळा संपली,

आणि मराठीशी नाते तुटले... 

आता मराठी शाळा देखील संपल्या,

अन इंग्रजीचे पेव फुटले


केवळ मराठी आहोत म्हणून, 

उभारतो गुढी... 

मनात मात्र एकमेकांच्या,

केवढी अढी!


अडीच लोकांचं कुटुंब पण,

३ बीएचके त्यांच्यासाठी...   

गुढी उभारायला नसते साधी,

वेळूची काठी!


टॉवरच्या हव्यासापोटी,

सुटले आभाळ अन तुटले अंगण... 

मिनीएचर गुढी आणतो घरी,

ज्यात नसते कसलेच आपलेपण!


कोलेस्टेरॉल वाढेल म्हणून,

नको बत्तासे च्या गाठी... 

मॉल मध्ये गेल्यावर मात्र,

चीझ बर्गर च्याच पाठी!


पब मध्ये एन्जॉय करतात,

कडवट अफू ची गोळी...  

शास्त्र म्हणून कडुनिंबाचा पाला,

यांच्या उतरत नाही गळी!


बाईक रॅलीत नऊवारीत मी,

इंस्टाग्राम सजवते... 

घरातला पसारा मात्र माझी,

बाईच आवरते!


प्रत्यक्षात न भेटता आम्ही,

व्हाट्सअँपवर खूप सोशल असतो... 

आयटी कंपन्यांत म्हणे हल्ली,

गुढीपाडवा देखील ऑपशनल असतो!


कर्माचे भोग म्हणून, 

तुला हि नाट लागलीय गाढवा... 

थर्टीफस्ट फेम नववर्षाला,

म्हणूनच असतोस ढोसून आडवा!


~ अरुण भऊड  

Wednesday, March 8, 2023

होळी

आज सकाळी लवकर उठलो...
आळसा ची होळी करत.
चक्क जॉगिंग करून आलो...
सुस्तपणाची होळी परत!

ऑफिसात कधी नव्हे ते वेळेवर पोहोचलो,
उशिरा जाण्याची होळी करत.
प्रामाणिक पणे केले दिवसभराचे काम,
कामचुकार पणाची होळी करत!

माझ्या टीम ला केले मी स्वीट चे वाटप,
कंजूसपणाची होळी करत!
निघताना कालिग्सना दिली एक गोड स्माईल,
तिरस्काराची होळी परत...

ट्राफिकचे सगळे सिग्नल पाळीत घरी आलो,
बेशिस्त पणाची होळी करत...
लिफ्ट मधे जोशी काकांना आधी जाऊ दिले,
अनादराची होळी another...

बायको आणि माझ्या साठी चहा मीच केला,
पुरुषी पणाची होळी करत...
कधीकाळी आज मुलीचा अभ्यास घेतला,
बेजबाबदार पणाची होळी परत...

सोसायटीच्या होळीच्या पाया पडून आलो,
कुसंस्काराची होळी करत...
घरी आई बाबांच्या ही पाया पडलो,
वाईट शिष्टाचाराची होळी परत...

होळी रे होळी म्हणत, केली पुरणाची पोळी
दुसऱ्या दिवशी घेतली पुन्हा, भांगाची गोळी...
समाजाच्या खऱ्या रंगांची उधळण झाली परत
बिअर टाकून पुन्हा मी, पडलो गटारात लोळत...

~ अरुण भऊड



Sunday, January 29, 2023

शिलालेख

गजानन निवास (जागेचा इतिहास)

गजानन संताजी सुळे उर्फ तात्या यांची हि वास्तू. सुळे घराणे मूळचे रोहे तालुक्यातील आतोणे गावचे पण त्यांच्या आजोबांना खरवली हे गाव आवडले व ते शेती घेऊन येथेच स्थायिक झाले.

तात्या शेती करत. कुटुंबाच्या निर्वाहापुरते उत्पन्न त्यातून होत असे. तात्या आसपासच्या गावातील लोकांना झाडपाल्याची औषधे देत असत. साप अथवा विंचू चावल्यास मंत्राने विष उतरवीत पण या कामाचे ते पैसे मात्र घेत नसत. मांत्रिक म्हणून ते काही कडक नियम पाळीत असत. त्यांच्या मंत्र सामर्थ्यात काही उणीव येऊ नये म्हणून ते अविवाहित राहिले. लोकसेवेसाठी केवढा हा प्रपंच त्याग!

कौटुंबिक जबाबदारीमुळे तात्यांना देशकार्यात सहभागी होता आले नाही, पण त्यांचे बंधू श्री. भास्कर संताजी सुळे उर्फ 'भाई' यांच्या पाठीशी ते खंबीरपणे उभे राहिले. "तू खुशाल देशकार्य कर, एक भाऊ देशाला दिला असे मी समजेन" अशा शब्दात तात्यांनी भाईंना देशकार्यात झोकून देण्यास प्रोत्साहन दिले.

भास्कर उर्फ भाईंनी वयाच्या तेवीस व्या वर्षीच स्वातंत्र्य लढ्यात उडी घेतली. देशासाठी कित्येक स्थित्यंतरे केली आणि तुरुंगवास देखील भोगला. भाईंची पत्नी विजया ही नर्स होती, तिने स्त्रियांच्या उन्नतीसाठी खरवलीत आरोग्य केंद्र स्थापून लोकसेवा केली. देश स्वतंत्र झाल्यानंतर स्वातंत्र्यसैनिकांना पेन्शन सुरू झाली पण भाईंनी पेन्शन घेण्यास साफ नकार दिला. आपण केलेल्या कर्तव्याचे रुपये व पै मध्ये मूल्य होऊ नये अशी त्यांची धारणा होती.

अशा महान कुळाचे वास्तव्य असलेली ही जागा, श्री. वेटू मालू भऊड यांनी, त्यांची केवळ आठवण म्हणून विकत घेतली आहे. व्यवहार भौतिक वस्तूंचा होऊ शकतो पण तात्यांची व भाईंची शिकवण मात्र अमूल्य आहे.

या घरात वास्तव्य करणारी प्रत्येक व्यक्ती समता, विश्वबंधुत्व, सुहृदयता आणि निसर्गपूजेस बांधिल आहे.